Mamy prawo do informacji

Title
Przejdź do treści

Mamy prawo do informacji

Sekcja Zawodowa Infrastruktury Kolejowej NSZZ "Solidarność"
Opublikowane według Henryk Sikora · 29 Kwiecień 2022
W odpowiedzi na pismo Sekcji Zawodowej Infrastruktury Kolejowej NSZZ “Solidarność” z dnia 22 marca 2022 r., w sprawie wystąpień zakładowych organizacji związkowych, dotyczących przekazania przez dyrektora zakładu stosownych danych finansowych, zostaliśmy poinformowani, że kierownictwo Spółki, do którego należą również dyrektorzy jednostek organizacyjnych, przestrzega obowiązujących przepisów prawa, w tym przypadku zapisów Ustawy o związkach zawodowych (dalej: Ustawa) i Porozumienia w sprawie wzajemnych zobowiązań stron Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (dalej: Porozumienie).
W piśmie można przeczytać, że wszystkie zagadnienia poruszane przez organizacje związkowe, z którymi zgłaszają się do dyrektorów, traktowane są z należytym zainteresowaniem, a toczący się dialog społeczny na poziomie jednostek organizacyjnych odbywa się z poszanowaniem słusznych interesów obu stron.

A o jakie informacje chodzi, o które poprosił związek ? Wystąpienie dotyczyło następujących zagadnień:
1) Jakie jest wynagrodzenie minimalne, średnie oraz maksymalne na poszczególnych stanowiskach pracy ?
2) Jak wygląda rozliczenie środków z funduszu premii uznaniowej ?
3) Przekazanie w formie papierowej aktualnie obowiązujących decyzji w zakładzie.

Zdaniem pracodawcy:

Ad.1) Prawo związków zawodowych do uzyskania od pracodawcy informacji niezbędnych do prowadzenia działalności związkowej reguluje art. 28 ust. 1 Ustawy. Ustawodawca zdecydował się na zawarcie w treści art. 28 ust.1 pkt 1) ww. Ustawy wskazania, że pracodawca jest zobowiązany udzielić zakładowej organizacji związkowej, informacji dotyczących warunków pracy i zasad wynagradzania.
Wg. piśmiennictwa uznaje się, prawo to odnosi się do informacji o zasadach wynagradzania, co rozumie się jako informacje odnośnie świadczeń o charakterze finansowym, przysługujących osobom wykonującym pracę zarobkową, jednakże z zastrzeżeniem, że mogą one odnosić się tylko do kwestii ogólnych.
Informacje te nie mogą dotyczyć statusu finansowego konkretnego pracownika lub innych osób świadczących pracę.
Natomiast jak wynika z wyjaśnień uzyskanych w zakładzie, udostępnienie danych w zakresie wynagrodzenia minimalnego, maksymalnego oraz średniego, na poszczególnych stanowiskach, w tak szczegółowym rozbiciu o jakie wnioskowały organizacje związkowe, pozwalałoby w wielu przypadkach na indywidualizację tej informacji, tzn. przypisanie konkretnego wynagrodzenia za pracę poszczególnym pracownikom, z uwagi na fakt, że na danym stanowisku często jest zatrudniony 1 lub 2 pracowników.
W tym miejscu, należy zatem przypomnieć, że w dalszym ciągu zachowuje swą aktualność orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 1993 r., w którym Sąd Najwyższy podniósł, że związki zawodowe nie mają prawa do żądania od pracodawcy udzielenia informacji o wysokości wynagrodzenia pracownika bez jego zgody.
Co więcej ujawnienie przez pracodawcę bez zgody pracownika wysokości jego wynagrodzenia za pracę może być kwalifikowane jako naruszenie dobra osobistego w rozumieniu art. 23 i 24 kc. (I PZP 28/93).
Wychodząc zatem naprzeciw oczekiwaniom organizacji związkowych,  kierownictwo zakładu zaproponowało przekazanie tego typu informacji, na zasadach większej ogólności, np. w rozbiciu na zespoły pracownicze. Co w sytuacji, gdy na danym stanowisku zatrudniony jest 1 lub 2 pracowników wydaje się być działaniem racjonalnym i uzasadnionym. Zdaniem pracodawcy, trudno uznać, że takie działania miały na celu kwestionowanie prawa związków zawodowych do posiadania informacji, w zakresie jak wskazany we wspomnianym już art.28 Ustawy.

Ad. 2) Zgodnie z obowiązującym regulaminem premiowania pracowników, dysponentem premii uznaniowej jest dyrektor zakładu. W regulaminie tym, uzgodnionym z zakładowymi organizacjami związkowymi, nie ma zapisów lub przesłanek zobowiązujących pracodawcę do wyszczególniania sposobu rozdysponowania funduszu premiowego i przedkładania takich informacji, zakładowym organizacjom związkowym. Pomimo tego kierownictwo zakładu poinformowało zakładowe organizacje związkowe, że premia uznaniowa została rozdysponowana zgodnie z wnioskami kierowników komórek organizacyjnych i wykonawczych, w wysokości określonej w regulaminie premiowania.

Ad. 3) Zarówno przepisy powszechne, jak i wewnętrzne Spółki nie obligują pracodawcy do przekazywania stronie związkowej, wewnętrznych dokumentów wydanych jednostronnie przez dyrektora zakładu. Niemniej jednak związki zawodowe zostały poinformowane przez dyrektora, że istnieje możliwość zapoznania się z takimi dokumentami, a decyzje wydane przez dyrektora są do wglądu w siedzibie zakładu. Zatem związki zawodowe mają możliwość pozyskania informacji, o decyzjach i zarządzeniach dyrektora zakładu i wglądu do ich treści.
Pracodawca stwierdził, że z analizy  materiałów  dotyczących opisywanej sprawy na przykładzie interwencji SZIK z dnia 22 marca 2022 r. wynika, że zakładowe organizacje związkowe otrzymały odpowiedź na swoje wystąpienie, zarówno w terminie określonym Porozumieniem jak i ze wskazaniem uzasadnienia, co do sposobu zrealizowania przez pracodawcę zakresu informacji, o przekazanie których zwróciła się strona społeczna.
Przy tej okazji podkreślono, że organizacje związkowe niejednokrotnie miały również możliwość wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości, w zakresie udzielonych odpowiedzi, podczas spotkań z dyrektorem.
Biuro Spraw Pracowniczych Centrali PLK poinformowało, że za kierowanie i nadzorowanie działalności jednostki organizacyjnej, podejmowanie stosownych decyzji oraz za współpracę ze związkami zawodowymi odpowiada dyrektor zakładu.

W powyższym tekście zostały wykorzystane obszerne fragmenty pisma będącego odpowiedzią na interwencje jednej z zakładowych organizacji związkowych i SZIK. Jest on przykładem, z którym mogą się zetknąć związki, występując o informacje do dyrektora zakładu.


2022. Sekcja Zawodowa Infrastruktury Kolejowej NSZZ "Solidarność". © Wszelkie prawa zastrzeżone.
Wróć do spisu treści