Z prac Rady Nadzorczej PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

Title
Przejdź do treści

Z prac Rady Nadzorczej PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

Sekcja Zawodowa Infrastruktury Kolejowej NSZZ "Solidarność"
Opublikowane według Henryk Sikora · 22 Sierpień 2022
Działając na podstawie § 8 ust. 1 Regulaminu Rady Nadzorczej PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., sierpniowe posiedzenie Rady Nadzorczej PLK odbyło się w siedzibie Spółki.
Obrady rozpoczęły sprawy proceduralne, przyjęcie porządku obrad oraz protokołu z posiedzenia Rady, które odbyło się 14 lipca 2022 r.
W pierwszej części posiedzenia zostało przeprowadzone szkolenie dotyczące stosowania Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego z 16.04.2014 r. (Rozporządzenie MAR), w sprawie nadużyć na rynku w zakresie przepływu informacji poufnej, w ramach grup kapitałowych oraz nowego prawa holdingowego (zmiana ustawy – Kodeks spółek handlowych), które wejdzie w życie 13.10.2022 r. Przekazywane informacje dotyczyły przede wszystkim wpływu zmian ustawowych na sytuację w PLK, jako spółki dominującej nad spółkami zależnymi.
 
Inwestycje
Rada Nadzorcza zajmowała się rozpatrzeniem informacji Zarządu, w sprawie realizowanych rocznych i wieloletnich planów działalności, ze szczególnym uwzględnieniem realizacji inwestycji i programów inwestycyjnych, których realizacja wynika z uchwał Rady Ministrów.
Krajowy Program Kolejowy do 2023 roku (KPK) jest programem wieloletnim, obejmującym inwestycje na liniach kolejowych, które dofinansowane są przez Ministerstwo Infrastruktury.
Jego łączna wartość wynosi 76,7 mld zł. Do 30.06.2022 r. wykonane zostały prace o wartości ok. 51 mld zł.
Rada zwróciła szczególną uwagę na inwestycje, których ryzyko opóźnienia może spowodować utratę planowanych środków finansowych z funduszy UE. Największe niewykonanie robót występuje m.in. na inwestycjach: porty Szczecin i Świnoujście, E59 Poznań-Szczecin Dąbie, E75 Czyżew-Białystok, Szczecińska Kolej Metropolitalna, tunel w Łodzi, E20 Sochaczew-Swarzędz, linie kolejowe 38 Ełk-Giżycko, 357 Drzymałowo-Wolsztyn, 28 Waliszew-Zegrze, 68 i 565 Lublin-Stalowa Wola-Rozwadów, 25 Skarżysko Kamienna-Sandomierz.
Utrudnienia w realizacji inwestycji są bardzo złożone. Do przyczyn opóźnień należą m.in.: realizacja dodatkowych zakresów robót i dokumentacji do nich, brak decyzji administracyjnych, wydłużony czas odbiorów, braki oraz wady w przedmiocie zamówienia, problemy z łańcuchami dostaw oraz problemy kadrowe u podwykonawców (wojna na Ukrainie), utrata płynności finansowej wykonawcy.
Rada stale monitoruje sytuację w obszarze realizacji inwestycji. Jednocześnie wyraziła swoje zaniepokojenie do zagrożeń niewykonania planu inwestycyjnego na rok 2022.
Dotychczasowy brak uruchomienia należnych Polsce środków finansowych przez Komisję Europejską na kolej (część Krajowego Programu Odbudowy), spowodował już 1,5 roczne opóźnienie w realizacji planów inwestycyjnych, unieważnienie wielu przetargów co przy wzrastającej inflacji i wzroście cen wykonawstwa robót przynosi straty dla PLK. Dodatkowym problemem oprócz wzrostu kosztów robót i materiałów jest ich dostępność, która jest coraz bardziej ograniczona.
 
 Wynik finansowy
Rada prowadzi stały monitoring wyników ekonomiczno-finansowych PLK. Zarząd przedstawił i omówił wyniki za okres styczeń-czerwiec 2022 r. Wynika z nich, że są one korzystniejsze niż planowano. Jest to spowodowane przede wszystkim uzyskaniem wyższych przychodów z udostępniania linii kolejowych, z tytułu dzierżawy i reklamy, ze sprzedaży złomu (wyższe ceny uzyskiwane na aukcjach i większa ilość sprzedanego złomu) i wyższych przychodów z działalności finansowej. Niestety w udziale kosztów operacyjnych coraz większy wpływ ma wzrost cen materiałów i energii elektrycznej.
Wyższe przychody z udostępniania linii kolejowych (ok. 105% planu) wynikają z większej pracy eksploatacyjnej, zrealizowanej przez przewoźników towarowych i pasażerskich. Szczególnie jest to widoczne w ruchu towarowym (ok. 108% do planu). W tym obszarze dotyczy to PKP Cargo S.A. oraz przewoźników prywatnych.
 
Spółki zależne
Spółki zależne tworzące Grupę Kapitałową PLK (Dolkom Wrocław, PPM-T Gdańsk, PNUIK Kraków, DOM Poznań) były przedmiotem informacji Zarządu rozpatrywanej przez Radę.
W okresie pierwszych sześciu miesięcy br. wyniki finansowe trzech spółek były lepsze niż wynikało to z planów. Przychody spółek są uzyskiwane przede wszystkim z robót inwestycyjnych i utrzymaniowych. W większości spółek są one wyższe niż planowano.
W prowadzonych analizach ważne są także wartości kontraktów, głównie inwestycyjnych na realizację robót w następnych miesiącach br., co w sposób istotny powinno poprawić parametry finansowe spółek.
Warto także przypomnieć o zadaniach spółek związanych z właściwym i terminowym wykorzystaniem środków finansowych, pochodzących z ich dokapitalizowania (środki budżetowe przekazane przez Ministerstwo Infrastruktury do PLK, a następnie przekazane do czterech spółek na zakup maszyn do robót torowych, pociągów sieciowych, palownic i budowy bądź rozbudowy hal do prowadzenia robót utrzymaniowo-naprawczych maszyn).
 
Sytuacja zatrudnieniowo-płacowa
Sytuacja zatrudnieniowo-płacowa w PLK jest ważnym elementem działalności Spółki, który jest monitorowany przez Radę. W Spółce zatrudniającej ok. 38 000 pracowników ma to istotny wpływ na jej koszty i realizację zadań.
Pierwsze półrocze 2022 r. pokazało, że spółka pracuje mniejszym zatrudnieniem niż planowano o ponad 300 etatów. Wynika z tego, że pomimo przyjęcia ok. 1100 pracowników z zewnątrz, jeszcze większe były odejścia (głównie emerytury), co spowodowało bilans ujemny. Odejścia dotyczą zespołu działalności podstawowej (głównie inżynieria ruchu) oraz administracji.
W dyskusji zwróciłem uwagę, na braki w zatrudnieniu w zespołach utrzymaniowo-naprawczych oraz ich wpływ na dobór kadr na stanowiska: zawiadowca, naczelnik i zastępca naczelnika sekcji (jest to widoczne choćby przy prowadzeniu wewnętrznych rekrutacji).
W ostatnich sześciu miesiącach pomimo wzrostu kosztów wypłat za godziny nadliczbowe i odpraw emerytalnych (większe zainteresowanie odejściem na emerytury) nastąpiły oszczędności w funduszu wynagrodzeń.
Zarząd poinformował Radę, że została podwyższona kwota podstawy naliczania wynagrodzenia dla pracowników wynagradzanych na podstawie Uchwały Zarządu (kierownicy jednostek organizacyjnych, komórek organizacyjnych i ich zastępcy). Od 1 sierpnia br. wynosi ona ok. 5939 zł. Jest to drugi etap wzrostu wynagrodzeń w PLK. Pierwszy miał miejsce od 1 lipca br. i objął pracowników wynagradzanych na podstawie Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy (podwyżka średnio na pracownika wraz z pochodnymi wyniosła 817 zł.).
Warto pamiętać, że już od 1 stycznia br. nastąpił wzrost wynagrodzeń w Spółce, co wynikało ze wzrostu wynagrodzenia minimalnego, a co za tym idzie, zgodnie z zapisami ZUZP część pracowników otrzymała go w dodatkach (funkcyjny, za pracę w warunkach niebezpiecznych, uciążliwych i szkodliwych).
 
Współpraca z Centralnym Portem Komunikacyjnym Sp. z o.o.
Zgodnie z dyspozycją Rady, Zarząd przedstawił informacje w sprawie współpracy Spółki z Centralnym Portem Komunikacyjnym Sp. z o.o. (CPK) w zakresie komponentu kolejowego. CPK ma zajmować się m.in. budową nowych linii kolejowych i modernizacją istniejących, które z różnych części Polski, w maksymalnie krótkim czasie, umożliwią sprawny dojazd do projektowanego lotniska.
Nowy port lotniczy w centralnej Polsce będzie częścią Centralnego Portu Komunikacyjnego – węzła transportu intermodalnego łączącego transport lotniczy, kolejowy i drogowy. Lokalizacja węzła Centralnego Portu Komunikacyjnego znajduje się w gminie Baranów, w odległości około 37 km od centrum Warszawy.
Aby projekt mógł być sprawnie realizowany współpraca obydwu spółek jest niezbędna. Obecnie trwają liczne spotkania, na których omawiany jest bieżący zakres współpracy, prowadzone są prace mające na celu zawarcie tzw. „porozumień wykonawczych” oraz współpraca w ramach tzw. „grup roboczych”. Ich głównym celem jest określenie zakresu koniecznych inwestycji, w obrębie „punktów styku”, pomiędzy istniejącą a planowaną infrastrukturą.
Współpraca polega m.in. na koordynacji inwestycji m.in. w obrębie: korytarza transportowego Katowice-granica państwa-Ostrawa, budowa „szprychy” nr 3 na odcinku Ostrołęka-Łomża, Poznańskiego Węzła Komunikacyjnego, Warszawskiego Węzła Kolejowego, działań związanych z budową „szprychy” nr 9 na odcinku Łódź-Wrocław (budowa linii kolejowej nr 85 Łódź-Sieradz i linii kolejowej nr 86 na odcinku Sieradz-Kępno-Wrocław), koordynacja inwestycji realizowanych w obrębie Łódzkiego Węzła Kolejowego i budowy „szprychy” nr 1 Płock – Włocławek.

Bezpieczniej na liniach kolejowych
Rada Nadzorcza przyjęła informację o bezpieczeństwie na sieci PLK w 2022 r. Spółka dokłada wszelkich starań w zakresie dbałości o bezpieczeństwo na zarządzanych liniach kolejowych. Problemem niezależnym od Spółki, a pogarszającym statystyki są wypadki polegające na potrąceniu osoby podczas przechodzenia przez tory poza przejazdami – samobójstwa, których ilość wzrasta. Pomimo trwających kampanii informacyjnych prowadzonych m.in. przez PLK i UTK istotny wpływ mają także wypadki na przejazdach kolejowo-drogowych, gdzie główną przyczyną jest błąd kierowcy pojazdu drogowego.
W obszarze poprawy bezpieczeństwa duży wpływ ma Straż Ochrony Kolei (SOK), działająca w strukturach PLK. SOK bierze także udział w kampaniach społecznych, m.in.: „ Szlaban na ryzyko”, „ Dzikie Przejścia”, „Bezpieczne Piątki”, „ Bezpieczne Tory”. Ponadto wykonuje swoje podstawowe zadania w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony mienia kolejowego, na stacjach i peronach oraz obiektach infrastrukturalnych.

Inne tematy
Rada zajmowała się również m.in. następującymi sprawami: rozpatrzeniem comiesięcznej informacji Zarządu ws. realizacji projektu „Budowa infrastruktury systemu ERTMS/GSM-R na liniach kolejowych PKP PLK S.A., informacją w sprawie gospodarki materiałowej za dwa kwartały br., zakupami (podkłady, szyny, tłuczeń), ugodami z wykonawcami, kradzieżą złomu na terenie wskazanych zakładów, informacją w sprawie opóźnień pociągów pasażerskich podczas prowadzenia prac inwestycyjnych, przeglądem uchwał przyjętych przez Zarząd PLK (od ostatniego posiedzenia Rady). Przedstawiciele pracowników w Radzie poruszyli sprawę wzrostu ekwiwalentu za deputat węglowy. Od 11 maja br. Spółka nie udzieliła odpowiedzi na pismo związków zawodowych, które są sygnatariuszami Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy, a które zawnioskowały podwyższenie ekwiwalentu.


2022. Sekcja Zawodowa Infrastruktury Kolejowej NSZZ "Solidarność". © Wszelkie prawa zastrzeżone.
Wróć do spisu treści